Đa nhân xơ tử cung là bệnh lý phụ khoa thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Phần lớn các trường hợp tiến triển lành tính, nhưng nếu không được theo dõi và đánh giá đúng, bệnh gây rối loạn kinh nguyệt, ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và chất lượng cuộc sống. Việc hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và các hướng điều trị phù hợp giúp người bệnh chủ động chăm sóc và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Đa nhân xơ tử cung là gì?
Đây là tình trạng tử cung xuất hiện từ hai khối nhân xơ trở lên, hình thành do sự tăng sinh lành tính của tế bào cơ trơn và mô liên kết trong thành tử cung. Các nhân xơ này thường khác nhau về kích thước, số lượng và vị trí, tồn tại đồng thời trong cùng một tử cung thay vì chỉ một khối đơn lẻ. Bệnh lý này thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, đặc biệt là nhóm 30 - 50 tuổi. Đây là giai đoạn hoạt động nội tiết tố nữ diễn ra mạnh mẽ.
Trên lâm sàng, các khối nhân xơ có thể phân bố ở nhiều vị trí như dưới niêm mạc, trong cơ tử cung hoặc dưới thanh mạc. Việc xuất hiện nhiều nhân xơ cùng lúc khiến cấu trúc tử cung dễ bị biến đổi. Điều này làm tăng nguy cơ rối loạn kinh nguyệt, gây đau vùng chậu và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng có triệu chứng rõ ràng, nhiều phụ nữ chỉ phát hiện tình trạng này khi thăm khám phụ khoa hoặc siêu âm định kỳ.
Đa nhân xơ tử cung là tình trạng xuất hiện nhiều nhân xơ trong tử cung
Nguyên nhân gây bệnh
Cho đến nay, chưa có nghiên cứu y khoa nào khẳng định một nguyên nhân duy nhất gây ra đa nhân xơ ở tử cung. Bệnh lý này được cho là hình thành do sự phối hợp của nhiều yếu tố, trong đó rối loạn nội tiết tố nữ giữ vai trò trung tâm, cùng với các yếu tố liên quan đến di truyền, độ tuổi và lối sống:
- Rối loạn nội tiết tố nữ: Sự mất cân bằng estrogen và progesterone kéo dài làm các tế bào cơ trơn tử cung tăng sinh bất thường, tạo điều kiện cho nhiều nhân xơ hình thành và phát triển đồng thời.
- Yếu tố di truyền: Phụ nữ có mẹ hoặc chị em ruột từng mắc nhân xơ tử cung thường có nguy cơ xuất hiện đa nhân xơ cao hơn so với người không có tiền sử gia đình.
- Độ tuổi sinh sản kéo dài: Bệnh thường gặp ở phụ nữ từ 30 - 50 tuổi, giai đoạn cơ thể chịu tác động mạnh và liên tục của nội tiết tố nữ.
- Thừa cân, béo phì: Mô mỡ có khả năng làm tăng nồng độ estrogen trong cơ thể, từ đó thúc đẩy sự phát triển của các nhân xơ trong tử cung.
- Lối sống ít vận động: Thiếu vận động ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa và điều hòa hormone, gián tiếp làm tăng nguy cơ hình thành nhiều nhân xơ.
- Chế độ ăn uống chưa hợp lý: Thường xuyên sử dụng thực phẩm nhiều chất béo, ít chất xơ và rau xanh có thể liên quan đến nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
- Căng thẳng kéo dài: Stress mạn tính có thể ảnh hưởng đến trục nội tiết của cơ thể, làm rối loạn cơ chế điều hòa hormone sinh dục nữ.
Thừa cân, béo phì có thể làm tăng nguy cơ bị đa nhân xơ ở tử cung
Triệu chứng nhận biết
Triệu chứng của bệnh có thể khác nhau tùy theo số lượng, kích thước và vị trí của các nhân xơ. Điều đáng lưu ý là nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng. Bạn có thể hoàn toàn khỏe mạnh nhưng vẫn có nhân xơ được phát hiện qua siêu âm định kỳ. Các biểu hiện thường gặp gồm:
- Rối loạn kinh nguyệt: Rong kinh, cường kinh, chu kỳ kinh kéo dài hoặc lượng máu kinh nhiều hơn bình thường; tình trạng này kéo dài dẫn đến thiếu máu mạn tính.
- Đau tức vùng bụng dưới hoặc vùng chậu: Cảm giác đau âm ỉ, nặng bụng, đặc biệt rõ hơn khi các nhân xơ phát triển lớn hoặc xuất hiện ở nhiều vị trí trong tử cung.
- Bụng to bất thường: Tử cung tăng kích thước do nhiều nhân xơ có thể khiến vòng bụng to lên, dễ nhầm lẫn với tăng cân hoặc mang thai.
- Triệu chứng chèn ép cơ quan lân cận: Tiểu nhiều lần, tiểu khó do chèn ép bàng quang; táo bón, đầy bụng hoặc khó chịu vùng trực tràng khi nhân xơ chèn ép ruột.
- Đau khi quan hệ tình dục: Một số phụ nữ có thể cảm thấy đau hoặc khó chịu khi quan hệ do thay đổi cấu trúc và độ đàn hồi của tử cung.
- Ảnh hưởng đến khả năng sinh sản: Khó thụ thai, sảy thai sớm hoặc thai phát triển không thuận lợi, đặc biệt khi các nhân xơ làm biến dạng buồng tử cung.
Bạn đang gặp các triệu chứng trên? Đừng tự điều trị hoặc lo lắng quá mức. Hãy để đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm tại Bệnh viện Đại học Phenikaa thăm khám và tư vấn cho bạn. Liên hệ hotline: 1900 886648 để được tư vấn miễn phí.
Tìm hiểu thêm:
- Nhân Xơ Tử Cung Khác Gì Với U Xơ Tử Cung? Giải Thích Đúng Theo Y Khoa
- Nhân Xơ Tử Cung Loại 4 Có Nguy Hiểm Không? Giải Đáp Từ Chuyên Gia
Đa nhân xơ tử cung có nguy hiểm không?
Mức độ ảnh hưởng của bệnh không giống nhau ở mỗi người và phụ thuộc vào số lượng, kích thước cũng như vị trí các nhân xơ trong tử cung. Trong nhiều trường hợp, bệnh có thể diễn tiến âm thầm và ít triệu chứng, nhưng nếu không được theo dõi và kiểm soát phù hợp, đa nhân xơ ở tử cung vẫn có thể gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể, chức năng sinh sản và chất lượng cuộc sống:
1. Ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể
Khi có nhiều nhân xơ trong tử cung, đặc biệt là các nhân xơ gây rong kinh hoặc cường kinh kéo dài, có thể dẫn đến thiếu máu mạn tính. Người bệnh thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, giảm khả năng lao động và suy giảm chất lượng cuộc sống nếu không được điều trị kịp thời.
2. Nguy cơ chèn ép các cơ quan lân cận
Khi các nhân xơ phát triển lớn hoặc phân bố ở nhiều vị trí, tử cung có thể tăng kích thước và chèn ép lên bàng quang, trực tràng hoặc các cấu trúc vùng chậu. Điều này có thể gây ra các triệu chứng như tiểu nhiều lần, tiểu khó, táo bón kéo dài, đầy bụng hoặc đau vùng chậu mạn tính.
Đa nhân xơ tử cung có thể gây tiểu khó, táo bón kéo dài
3. Ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và thai kỳ
Bệnh có thể làm biến dạng buồng tử cung, gây ảnh hưởng đến quá trình làm tổ của phôi thai. Tùy vị trí nhân xơ, bệnh có thể làm giảm khả năng thụ thai, tăng nguy cơ sảy thai sớm, sinh non hoặc gây biến chứng trong thai kỳ. Đây là vấn đề đặc biệt cần lưu ý ở phụ nữ còn nhu cầu sinh con.
4. Nguy cơ tiến triển ác tính
Nhân xơ tử cung về bản chất là khối u lành tính và rất hiếm khi chuyển thành ung thư. Tuy nhiên, các trường hợp nhân xơ tăng kích thước nhanh, gây đau nhiều hoặc kèm theo triệu chứng bất thường vẫn cần được theo dõi sát và đánh giá chuyên sâu để loại trừ các bệnh lý khác.
Chẩn đoán đa nhân xơ ở tử cung như thế nào?
Việc chẩn đoán đa nhân xơ ở tử cung đóng vai trò quan trọng trong đánh giá mức độ bệnh, xác định nguy cơ biến chứng và lựa chọn hướng điều trị phù hợp. Trên thực tế, nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng và chỉ được phát hiện thông qua thăm khám phụ khoa hoặc kiểm tra hình ảnh định kỳ. Các phương pháp chẩn đoán hiện nay gồm:
1. Khám phụ khoa và khai thác triệu chứng
Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám phụ khoa để đánh giá kích thước và hình dạng tử cung. Trong một số trường hợp, tử cung có thể to hơn bình thường hoặc có bề mặt không đều gợi ý sự hiện diện của nhiều nhân xơ. Đồng thời, việc khai thác kỹ các triệu chứng như rong kinh, cường kinh, đau bụng dưới, rối loạn tiểu tiện hay tiền sử sinh sản giúp định hướng chẩn đoán ban đầu.
Khám phụ khoa giúp đánh giá kích thước và hình dạng tử cung
2. Siêu âm tử cung
Siêu âm là phương pháp chẩn đoán phổ biến và có giá trị cao trong phát hiện đa nhân xơ tử cung. Thông qua siêu âm, bác sĩ có thể xác định số lượng, kích thước và vị trí các nhân xơ trong tử cung. Siêu âm qua đường âm đạo (transvaginal ultrasound) thường cho hình ảnh chi tiết hơn, giúp phân loại nhân xơ theo vị trí: nhân xơ dưới niêm mạc (nằm sát buồng tử cung), nhân xơ trong thành cơ (nằm trong lớp cơ) và nhân xơ dưới thanh mạc (nằm phía ngoài tử cung).
3. Chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu khi cần thiết
Trong những trường hợp nhân xơ phức tạp, kích thước lớn hoặc cần đánh giá chính xác mức độ ảnh hưởng đến cấu trúc tử cung, các phương tiện chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu như MRI có thể được chỉ định. Phương pháp này giúp phân biệt rõ các loại nhân xơ, đánh giá mức độ chèn ép và hỗ trợ lập kế hoạch điều trị hiệu quả hơn.
Các phương pháp điều trị hiện nay
Để kiểm soát hiệu quả đa nhân xơ ở tử cung và hạn chế các biến chứng có thể xảy ra, việc lựa chọn phương pháp điều trị cần được cá thể hóa cho từng người bệnh. Bác sĩ sẽ dựa trên số lượng, kích thước, vị trí các nhân xơ, mức độ triệu chứng, độ tuổi cũng như nhu cầu sinh sản để đưa ra hướng xử trí phù hợp, từ theo dõi bảo tồn đến điều trị nội khoa hoặc can thiệp ngoại khoa khi cần thiết.
1. Theo dõi và quản lý bảo tồn
Đối với những trường hợp có nhiều nhân xơ nhưng kích thước nhỏ, triệu chứng nhẹ hoặc không gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, người bệnh có thể được chỉ định theo dõi định kỳ. Việc tái khám và siêu âm giúp đánh giá sự thay đổi về số lượng và kích thước nhân xơ, từ đó phát hiện sớm các dấu hiệu tiến triển để can thiệp kịp thời.
2. Điều trị nội khoa
Điều trị nội khoa thường được áp dụng nhằm kiểm soát triệu chứng như rong kinh, cường kinh hoặc đau vùng chậu. Các thuốc được sử dụng chủ yếu có tác dụng điều hòa nội tiết, giảm mức độ chảy máu và cải thiện chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, phương pháp này không loại bỏ hoàn toàn các nhân xơ, mà chỉ mang tính kiểm soát triệu chứng trong một giai đoạn nhất định.
Điều trị nội khoa được áp dụng nhằm kiểm soát triệu chứng như rong kinh, cường kinh hoặc đau vùng chậu
3. Can thiệp ngoại khoa
Khi bệnh gây triệu chứng nặng, thiếu máu kéo dài, chèn ép cơ quan lân cận hoặc ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp ngoại khoa phù hợp với từng trường hợp cụ thể. Các hướng can thiệp thường bao gồm:
3.1. Phẫu thuật ít xâm lấn
Là nhóm các phương pháp can thiệp nhằm xử lý nhân xơ với mức độ tổn thương tối thiểu, giúp người bệnh hồi phục nhanh và giảm nguy cơ biến chứng. Các kỹ thuật thường được áp dụng gồm:
- Phẫu thuật nội soi bóc nhân xơ tử cung qua đường ổ bụng hoặc nội soi buồng tử cung, phù hợp với những nhân xơ có vị trí thuận lợi.
- Can thiệp nút mạch tử cung, nhằm làm giảm nguồn cấp máu nuôi nhân xơ, từ đó khiến nhân xơ teo nhỏ dần theo thời gian.
- Các kỹ thuật can thiệp hỗ trợ khác được chỉ định trong một số trường hợp chọn lọc, tùy thuộc vào số lượng và vị trí các nhân xơ.
3.2. Phẫu thuật ngoại khoa
Khi đa nhân xơ ở tử cung có kích thước lớn, phân bố phức tạp, gây biến chứng nặng hoặc không phù hợp với các phương pháp ít xâm lấn, phẫu thuật ngoại khoa có thể được chỉ định. Các phương pháp thường áp dụng gồm:
- Phẫu thuật bóc nhân xơ tử cung (mổ mở): Áp dụng khi có nhiều nhân xơ kích thước lớn hoặc nằm ở vị trí khó tiếp cận bằng nội soi. Phương pháp này giúp loại bỏ trực tiếp các nhân xơ, bảo tồn tử cung và thường được cân nhắc ở phụ nữ còn nhu cầu sinh sản.
- Phẫu thuật cắt tử cung bán phần: Thực hiện khi đa nhân xơ gây triệu chứng nặng, tái phát nhiều lần hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, trong khi người bệnh không còn nhu cầu sinh con. Phẫu thuật giúp kiểm soát triệt để triệu chứng và giảm nguy cơ tái phát.
- Phẫu thuật cắt tử cung toàn phần: Được chỉ định trong các trường hợp đa nhân xơ phức tạp, tử cung tăng kích thước nhiều, kèm biến chứng nặng hoặc nghi ngờ tổn thương ác tính. Phương pháp này loại bỏ hoàn toàn nguồn gốc bệnh lý nhưng cần được cân nhắc kỹ lưỡng và tư vấn đầy đủ trước khi thực hiện.
Cách phòng ngừa hiệu quả
Mặc dù không thể phòng ngừa hoàn toàn đa nhân xơ ở tử cung, việc duy trì lối sống lành mạnh và theo dõi sức khỏe phụ khoa định kỳ có thể giúp giảm nguy cơ hình thành nhân xơ cũng như hạn chế sự tiến triển của bệnh. Các biện pháp được khuyến nghị gồm:
- Khám phụ khoa định kỳ: Thăm khám và siêu âm tử cung định kỳ 3 - 6 tháng/lần giúp phát hiện sớm các nhân xơ, theo dõi sự thay đổi về kích thước và số lượng để có hướng xử trí kịp thời.
- Duy trì cân nặng hợp lý: Kiểm soát cân nặng giúp hạn chế tình trạng dư thừa estrogen do mô mỡ tạo ra, từ đó giảm nguy cơ phát triển nhân xơ.
- Xây dựng chế độ ăn uống khoa học: Tăng cường rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu chất xơ và hạn chế thực phẩm nhiều chất béo, đồ chế biến sẵn có thể góp phần hỗ trợ cân bằng nội tiết.
- Tăng cường vận động thể chất: Vận động thường xuyên giúp cải thiện chuyển hóa, điều hòa hormone và nâng cao sức khỏe tổng thể.
- Quản lý căng thẳng hiệu quả: Giữ tinh thần ổn định, ngủ đủ giấc và giảm stress kéo dài có vai trò tích cực trong việc duy trì cân bằng nội tiết tố.
- Tuân thủ chỉ định theo dõi của bác sĩ: Với những phụ nữ đã phát hiện nhân xơ, việc tuân thủ lịch tái khám và hướng dẫn điều trị giúp kiểm soát tốt bệnh và hạn chế biến chứng.
Kết luận
Đa nhân xơ tử cung là tình trạng xuất hiện nhiều nhân xơ trong tử cung, có thể diễn tiến âm thầm nhưng gây ra nhiều tác động đến sức khỏe, sinh hoạt hằng ngày và khả năng sinh sản nếu không được theo dõi đúng cách. Việc phát hiện sớm, đánh giá đầy đủ mức độ bệnh và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát triệu chứng và phòng ngừa biến chứng. Khi có dấu hiệu nghi ngờ hoặc đã được chẩn đoán đa nhân xơ ở tử cung, người bệnh nên chủ động thăm khám và trao đổi với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn, theo dõi và điều trị an toàn lâu dài.
Nếu bạn đang gặp các triệu chứng nghi ngờ đa nhân xơ ở tử cung hoặc cần được tư vấn, chẩn đoán và theo dõi điều trị chuyên sâu, hãy chủ động thăm khám tại Khoa Phụ - Bệnh viện Đại học Phenikaa. Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, bệnh viện sẵn sàng đồng hành cùng người bệnh trong quá trình theo dõi và điều trị. Liên hệ hotline 1900 886648 để được hỗ trợ và đặt lịch khám sớm.
